Tak, Polak może kupić działkę rolną w Turcji (czyli grunt typu tarla), ale pod pewnymi warunkami. W praktyce to bardziej „obwarowany” zakup niż mieszkanie czy działka budowlana (arsa) – bo dochodzą ograniczenia terytorialne, limity powierzchni oraz obowiązki dotyczące sposobu użytkowania gruntu.
1) Co to jest „tarla” i dlaczego to ważne?
W Turcji w Tapu (akcie własności) grunt jest opisany kategorią, np.:
- tarla – grunt rolny (najczęściej bez prawa swobodnej zabudowy),
- arsa / imarlı arsa – działka z przeznaczeniem budowlanym (z „imarem”, czyli planem).
Najczęstszy błąd cudzoziemców: kupno tarlı z założeniem „potem zmienię na budowlane”. W Turcji to bywa trudne, długie i zależne od planów gminy.
2) Czy cudzoziemiec może kupić „tarlę”?
Generalnie cudzoziemcy mogą nabywać nieruchomości i grunty w Turcji, o ile spełniają warunki ustawowe (m.in. kraj pochodzenia musi być dopuszczony – to jest weryfikowane w procedurze Tapu).
Kluczowe limity dla cudzoziemców
- limit łącznej powierzchni w Turcji: do 30 hektarów na osobę (300 000 m²), z możliwością wyjątków decyzją władz w szczególnych sytuacjach.
- limit lokalny: do 10% powierzchni danego powiatu/dzielnicy (to ograniczenie potrafi „blokować” zakupy w niektórych rejonach).
- zakaz zakupu w strefach wojskowych i bezpieczeństwa (oraz terenach uznanych za „wrażliwe”) – wymagana jest oficjalna weryfikacja/zgoda właściwych instytucji.
3) Dodatkowe obowiązki przy gruntach rolnych – „projekt rolny”
Przy zakupie gruntów rolnych pojawia się wymóg przedstawienia i realizacji projektu użytkowania rolniczego w ciągu 2 lat od zakupu – istotne jest aby grunt był faktycznie wykorzystywany rolniczo, a nie np. „pod budowę”.
W niektórych przypadkach procedura może wymagać także uzgodnień z instytucjami rolnymi (np. w zakresie sposobu użytkowania, klasy gruntu itp.).
Pamiętaj! TARLA to nie jest „tania działka budowlana” – to grunt rolny z dodatkowymi warunkami.
4) Co koniecznie sprawdzić przed zakupem tarla w Turcji?
A. zapisy w „Tapu Kütüğü”
- kto jest właścicielem, a raczej ilu jest właścicieli müstakil/hisse
- czy są hipoteki/komornik/prawa osb 3cich lub inne ograniczenia *szczególnie przy zakupie „okazyjnym”
Hisseli tarla (udziały) potrafi być bardzo problematyczna: kupujesz „procent”, a nie konkretny wydzielony kawałek i sam nie możesz o niczym zadecydować !
B. Dostęp do drogi i mediów
Brak legalnego dojazdu = realny problem (również przy przyszłej odsprzedaży).
C. Status PZP (imar)
Nawet jeśli to tarla, sprawdź, czy okolica ma plany i jakie są perspektywy – ale traktuj obietnice typu „za rok będzie arsa” jak marketing.
D. Lokalizacja pod ograniczenia (strefy zakazane)
To jest bardzo ważny aspekt, który może uniemożliwić transakcję.
5) Jak wygląda procedura zakupu ?
- Standardowo potrzebujesz numer podatkowy w Turcji (Vergi Numarası),
- tłumaczenie paszportu + notariusz -nadanie pełnomocnictwa,
- wniosek online-pamiętaj o projekcie! i finalizacja w Tapu Müdürlüğü (Urząd Ksiąg Wieczystych),
- opłaty pcc+skarbowe i przeniesienie własności.
6) Kiedy tarla ma sens dla Polaka?
Najczęściej wtedy, gdy:
- realnie chcesz prowadzić działalność rolną / sad awodado/ oliwki / uprawę ogórków/pomidorów,
- kupujesz grunt inwestycyjnie z pełną świadomością, że to nie jest szybka droga do budowy domu,
- masz wnikliwie zweryfikowane dokumenty i plan działania (w tym projekt rolny).
Jeśli celem jest budowa domu/willi, zdecydowanie proponuję iść w kierunku imarlı arsa (działka budowlana) – bo wtedy wiesz, na czym stoisz.
7) Najczęstsze pułapki i jak ich uniknąć?
- „To tarla, ale wszyscy budują” → to nie jest argument prawny,a inne prawo obowiązuje obywateli tureckich w granicach administracyjnych wioski a inne nas , obcokrajowców; to że Turek może wybudować dom na wsi nie znaczy że my też
- „Załatwimy imar” → bez decyzji gminy to tylko pusta obietnica.
- zakup hisseli bez zrozumienia konsekwencji,
- brak sprawdzenia stref zakazanych,
- brak analizy kosztów dojazdu, ogrodzenia, przyłączy, ukształtowania terenu.